Ontstaan en Evolutie

Eerste generatie NLP

In de jaren ’70 was er in Amerika een groeiende interesse om onderzoek te doen naar gezondheid, en niet zozeer naar ziekte. Denk maar aan Rogers, Maslow, de auteurs van het positief denken, e.d. Hoewel deze gedachte bijzonder juist is en het goed is een beroep te doen op de beste kwaliteiten van de mens, ontbrak het geruime tijd aan technieken om het positief denken gestalte te geven.

 

Mensen willen wel positief denken, helaas vallen ze wel eens terug in hun oude programma’s. Daarom was er een enorme nood aan concrete technieken. 

 

Aan de Universiteit van Santa Cruz waren in die periode Richard Bandler (psycholoog) en John Grinder (linguïst) actief.  Ze waren bijzonder geboeid door de bijna magische resultaten van bepaalde communicatie-experten.  Zo vroegen zij zich af: “Wat doen deze experten precies dat zij zo snel en zo krachtig fundamentele resultaten behalen bij hun klanten?”

 

In de beginjaren van NLP bestudeerden zij drie bijzonder begaafde communicatie-experten: Milton Erickson, Frits Perls en Virginia Satir. Deze experten waren in staat om gedachten, gevoelens en gedragingen van mensen te veranderen. Blijkbaar hadden zij een bijzondere intuïtie hoe hun klanten subjectieve ervaringen opbouwden en wisten ze bovendien hoe ze erop konden inspelen.  Bandler en Grinder modelleerden deze experten. Zij waren hierbij vooral geïnteresseerd om de vaak persoonlijk ingekleurde interventietechnieken te herleiden tot eenvoudige en krachtige procedures, die door iedereen toegepast zouden kunnen worden.

 

In deze beginfase was NLP vooral gericht op het oplossen van problemen op het niveau van gedrag en competenties.  De aandacht ging uit naar de problemen van de klant, zonder al te veel rekening te houden met de sociale context. Het was de generatie van de cognitieve strategieën, de interesse ging uit naar het cognitieve. Men had nog weinig aandacht voor het systemisch geheel van lichaam en geest.

 

Tweede generatie NLP

Eind jaren ’80 kreeg NLP een breder toepassingsplatform dan de therapeutische context waaruit het ontstaan was. Vanaf die periode werd meer nadruk gelegd op de relatie tussen het zelf en de anderen. Er werden toepassingen ontwikkeld ter ondersteuning van verkoop, onderhandelen, onderwijs, gezondheid, human resources, enz.

NLP werd uitgebreid met nieuwe modellen en technieken. Inzichten rond tijdslijnen, submodaliteiten, metaprogramma’s en waarnemingsposities werden toegevoegd.

Vanaf die periode ging de aandacht niet enkel meer uit naar het cognitieve. Het is duidelijk dat een aantal ervaringen niet worden opgeslagen in ons “verstand”, maar wel in het zenuwstelsel in ons lichaam. Robert Dilts zei hierover tijdens een workshop over NLP en het veld:  “Er is een weten dat niets met ons brein te maken heeft. Er zijn zaken die we kunnen oproepen via ons lichaam en niet via ons “verstand”."

In die periode is er binnen NLP een manier ontwikkeld om in contact te komen met de informatie die is opgeslagen in het zenuwstelsel in ons lichaam, ons zogenaamd somatisch “verstand”.  Die manier noemen we TDS – transderivationeel zoeken.


Derde generatie NLP

De derde generatie NLP legt de nadruk op verandering in het hele systeem en kan worden toegepast op zowel ontwikkeling in organisaties als op individuen en teams. De technieken zijn gebaseerd op het veld en omvatten principes van zelforganisatie, archetypen en wat bekend staat als de vierde positie (het gezichtspunt van een heel systeem).

 

De gereedschappen zijn gefundeerd op uitlijning, een gezichtspunt op meerdere niveaus en vaardigheden van sponsorschap. De vooronderstelling is dat de wijsheid voor de verandering al in het systeem aanwezig is en dat deze vrijgemaakt wordt door de juiste context te creëren. De derde generatie NLP richt zijn aandacht op het veld tussen individuen en op het invoeren van schoonheid en gratie in het systeem dat het individuele overstijgt om zo de wereld te verrijken middels zichzelf.

 

Volgens de derde generatie NLP zijn het lichaam en de somatische intelligentie het raamwerk en de bron voor de relationele logica. Via het lichaam leren we het veld kennen. De generatieve impuls leeft in het lichaam en wordt gegenereerd als een veld tussen lichamen. De sleutel tot de derde generatie NLP is het vermogen om je te centreren in je somatische kern (thuiskomen in je lichaam) en je dan open te stellen voor het veld.

 

De letters NLP

De term ‘neuro’ refereert naar ons zenuwstelsel, naar onze zintuigen of representatiesystemen. Alles wat je doet, denkt of voelt is het resultaat van wat er plaatsvindt in je zenuwstelsel.

 

De term ‘linguïstisch’ is gekozen omdat kennis en ervaring georganiseerd worden in taal en daarmee betekenis krijgt. De analyse van de taal die iemand gebruikt, is dan ook een belangrijk fundament in elke interventie.

 

Programmeren’ sluit aan bij de metafoor van de computer. Met een programma wordt hier bedoeld: de wijze waarop een persoon gegevens vanuit de buitenwereld of een herinnering verwerkt om tot een resultaat te komen. NLP gaat ervan uit dat er in ons functioneren een systemische logica is en dat je die kan veranderen.

 

De hedendaagse definitie

 

NLP  = de studie van de structuur van de subjectieve ervaring

Met behulp van het NLP-begrippenkader is een zeer nauwkeurige beschrijving van de subjectieve ervaring mogelijk. Daarmee kunnen innerlijke weergaven, innerlijke toestanden, vormen van motivatie, denkstrategieën en het wereldmodel in kaart gebracht worden. NLP beschrijft niet de inhoud van de ervaring, maar de structuur ervan.

 

De structuur is de wijze waarop iemand met zijn ervaring een model maakt van de wereld. NLP is dan ook een metamodel: het is een model om modellen te beschrijven.